BlackRock thấy 'cách mạng năng suất' – thị trường crypto nghe nhầm một tín hiệu

Đêm thứ Sáu vừa qua, báo cáo việc làm phi nông nghiệp của Mỹ khiến Bitcoin mất 4% chỉ trong vài giờ. Trên màn hình giao dịch, những cây nến đỏ nối tiếp nhau như lời nhắc rằng thị trường crypto vẫn chưa thoát khỏi cái bóng vĩ mô. Nhưng ít ai chú ý đến một tuyên bố nhỏ từ Rick Rieder, giám đốc thu nhập cố định toàn cầu của BlackRock – tổ chức quản lý tài sản lớn nhất thế giới. Ông nói rằng sự co lại của bảng lương đang thách thức mọi cách phản ứng truyền thống, bởi vì chúng ta đang chứng kiến một cuộc cách mạng năng suất. Tôi nhớ lại năm 2017, khi lần đầu ngồi trong phòng họp với đội ngũ OmiseGo. Ai cũng nhìn vào số token bán được, nhưng tôi nhìn vào số dòng code được viết đúng. ICO dạy tôi: tin tưởng > hype. Hãy hiểu rõ bối cảnh. BlackRock không phải là một quỹ đầu cơ nhỏ. Đây là tổ chức nắm giữ hơn 11.000 tỷ USD tài sản, và Rick Rieder là người đứng đầu mảng trái phiếu toàn cầu – nơi định giá dòng tiền của cả thế giới doanh nghiệp. Khi ông nói về năng suất, ông không nói về một khái niệm hàn lâm. Ông đang nói về một hiện tượng mà các nhà kinh tế gọi là sự phá vỡ định luật Okun: mối quan hệ giữa tăng trưởng và việc làm. Trong quá khứ, GDP tăng 2% thường đi kèm với việc làm tăng. Nhưng nếu AI và tự động hóa giúp mỗi công nhân tạo ra nhiều sản phẩm hơn, thì nền kinh tế có thể tăng trưởng mà không cần thêm lao động. Điều này đặt Cục Dự trữ Liên bang vào thế khó: nếu họ cắt giảm lãi suất vì lo sợ suy thoái, họ có thể tiếp tay cho lạm phát; nếu họ giữ nguyên, thị trường sẽ bị sốc. Với blockchain, điều này không chỉ là một cuộc tranh luận hàn lâm. Lãi suất quyết định dòng thanh khoản đổ vào tài sản rủi ro. Một Fed không cắt giảm lãi suất nghĩa là một mùa đông dài hơn cho các altcoin không có doanh thu. Nhưng có một cách đọc khác – một cách đọc mà thị trường đang bỏ lỡ. Hãy nhìn lại lịch sử của chính thị trường này. Năm 2022, khi Terra sụp đổ, ai cũng hét lên rằng DeFi đã chết. Tôi đang làm việc tại Compound Labs và chứng kiến nỗi sợ lan rộng như thế nào. Nhưng những gì xảy ra sau đó không phải là sự sụp đổ, mà là một cuộc tái cấu trúc. Các giao thức có tokenomics rỗng bị loại bỏ, trong khi những giao thức tạo ra doanh thu thực – như Aave, Compound, Uniswap – không những sống sót mà còn trở nên kiên cường hơn. Đây chính là cách tôi hiểu về cuộc cách mạng năng suất trong thế giới phi tập trung. Nếu AI đang thay thế những công việc lặp lại trong các nhà máy và văn phòng, thì nền kinh tế không đang chết đi. Nó đang chuyển dịch. Và những ai đặt cược vào sự chuyển dịch này – thay vì đặt cược vào sự hoảng loạn – sẽ có được thứ mà tôi gọi là sự đồng thuận được xây theo thời gian. Ở một cấp độ sâu hơn, cách mạng năng suất thay đổi công thức định giá. Khi còn là nghiên cứu sinh mật mã, tôi từng bỏ ra hơn 200 giờ để audit một giao thức DeFi. Bài học lớn nhất không nằm trong mã nguồn, mà nằm ở cách thị trường phản ứng với thanh khoản. Thanh khoản là một hàm số của chính sách tiền tệ. Nếu lãi suất trung lập – cái gọi là r-star – tăng lên vì năng suất cao hơn, điều đó có nghĩa là Fed không thể bơm tiền vô tội vạ như năm 2020. Bitcoin sẽ không còn được hưởng lợi từ lạm phát tiền tệ do in tiền. Thay vào đó, giá trị của nó sẽ phải đến từ sự khan hiếm tuyệt đối của 21 triệu coin và từ việc nó trở thành một lớp thanh toán trong một nền kinh tế do máy móc vận hành. Điều này đáng sợ với những ai chỉ quen nhìn vào biểu đồ dòng tiền. Nhưng nó lại là cơ hội với những ai hiểu rằng sự chấp nhận của tổ chức không đến từ hype, mà từ nhu cầu thực tế. Trong quá trình xây dựng DAO giáo dục tại Đông Nam Á, tôi đã học được rằng: Giáo dục là gas của DAO. Câu nói mà tôi dùng để gọi vốn cộng đồng và đào tạo hơn 2.000 học viên không chỉ là một khẩu hiệu. Khi năng suất tăng, con người có nhiều thời gian rảnh hơn và cần học những kỹ năng mới. Các DAO giáo dục chính là môi trường thử nghiệm cho nền kinh tế tri thức phi tập trung, nơi ai cũng có thể tham gia mà không cần bằng cấp, chỉ cần kỹ năng. Và những giao thức có thể tạo ra cơ chế khuyến khích cho việc học tập và đóng góp sẽ là những giao thức sống sót qua mọi chu kỳ. Tôi tin rằng chúng ta đang nhìn thấy một sự tách biệt ngày càng lớn giữa hai loại tài sản: những tài sản phụ thuộc vào câu chuyện thanh khoản và những tài sản có doanh thu từ nền kinh tế thực. Trong một thế giới năng suất cao, các doanh nghiệp sẽ cần đến các hệ thống thanh toán máy-máy, xác thực dữ liệu AI, và quản lý chuỗi cung ứng phi tập trung. Các token của những giao thức DePIN, tính toán biên, và lưu trữ dữ liệu sẽ trở thành hạ tầng của nền kinh tế mới. Không phải vì chúng có một câu chuyện đẹp, mà vì chúng giải quyết một vấn đề thực tế: làm sao để máy móc có thể giao dịch với nhau một cách tin cậy mà không cần trung gian. Điều gì là phản trực giác ở đây? Suy thoái không phải lúc nào cũng xấu. Sự co lại của bảng lương có thể là dấu hiệu của một nền kinh tế đang loại bỏ những công việc vô nghĩa. Nhưng cũng có một cái bẫy: Rick Rieder là người quản lý trái phiếu. Khi ông nói về năng suất, ông đang nói với thị trường rằng lãi suất sẽ không giảm mạnh – và điều đó có lợi cho danh mục trái phiếu của ông. Liệu đây là một góc nhìn khách quan hay là một chiến lược phòng hộ? Tôi không có câu trả lời. Nhưng tôi học được trong 21 năm quan sát ngành rằng ngay cả những nhận định trung thực nhất cũng có thể bị bóp méo bởi vị thế của người nói. Vì vậy, thay vì nghe theo một tuyên bố, hãy nhìn vào dữ liệu. Theo dõi chỉ số năng suất lao động phi nông nghiệp. Nếu nó tăng liên tục trong hai quý, cuộc cách mạng này là thật. Nếu không, đây có thể chỉ là một cách giải thích thuận tiện cho một nền kinh tế đang yếu đi. Trong cả hai kịch bản, các giao thức có doanh thu bền vững vẫn là nơi trú ẩn tốt nhất. Vậy, điều gì là tiến bộ? Khi máy móc tạo ra phần lớn của cải, câu hỏi không còn là ai sẽ làm việc, mà là ai sẽ sở hữu máy móc đó. Nếu sở hữu đó nằm trong tay một tập đoàn, xã hội sẽ bất ổn. Nếu nó nằm trong các giao thức phi tập trung, nơi mà mỗi token là một phần của hạ tầng, thì chúng ta có một cơ hội chưa từng có để xây dựng một nền kinh tế công bằng hơn. Tôi không biết liệu Rieder có đúng về năng suất hay không, nhưng tôi biết rằng blockchain đã sẵn sàng cho một thế giới như vậy. Câu hỏi duy nhất là liệu chúng ta – những người đang ở trong ngành này – có đủ kiên nhẫn để xây, thay vì chỉ đầu cơ. Bởi vì cuối cùng, như tôi đã nói trong những ngày ICO: tin tưởng quan trọng hơn hype. Và tin tưởng không được in từ máy ép tiền, nó được xây từng khối.