Hook
Bạn có tin nổi không? Hôm qua, Fed chỉ nhận đúng 275 triệu USD trong phiên đấu thầu repo cố định. Trong khi đó, khối lượng Overnight Reverse Repo (RRP) của họ…… gần như bằng 0. Một con số từng lên tới 2.6 nghìn tỷ USD giờ chỉ còn là hạt bụi. Tôi đã phải xem lại dữ liệu ba lần vì không tin nổi. Nhưng đó là sự thật.
Nếu bạn nghĩ chuyện này chỉ dành cho giới tài chính phố Wall, thì hãy nghĩ lại. Tôi đã sống qua DeFi Summer 2020, mất 50 ETH vì không kiểm tra contract, và học được một bài: Mọi biến động thanh khoản đều đến từ hệ thống ngân hàng trung ương. Còn lần này, dấu hiệu đã rõ ràng hơn bao giờ hết.
Context
Để hiểu tại sao chuyện này lại quan trọng với anh em crypto, ta cần quay lại cách Fed vận hành. ON RRP là công cụ để các quỹ tiền tệ (money market funds) gửi tiền qua đêm cho Fed với lãi suất 5.3%. Trong suốt 2023, họ ào ào gửi vì lãi suất cao, an toàn. Đỉnh điểm hơn 2 nghìn tỷ USD nằm ở đó. Nhưng từ đầu 2024, con số này lao dốc. Hôm qua, nó gần chạm đáy.
Nguyên nhân? Khi lãi suất Treasury bill (T-bill) lên cao hơn ON RRP, các quỹ rút tiền khỏi Fed để mua T-bill. Điều đó làm khô cạn “bể chứa” thanh khoản của Fed. Bây giờ, bể đã cạn. Và Fed vẫn tiếp tục Quantitative Tightening (QT): thải trái phiếu ra thị trường, hút tiền về. Nhưng trước đây, QT chỉ hút từ bể RRP. Bây giờ bể cạn, QT sẽ hút trực tiếp từ dự trữ của các ngân hàng thương mại. Đó là một sự thay đổi mang tính chất nền tảng.
Core
Hãy nhìn vào con số 275 triệu USD. Đó là lượng repo cố định Fed nhận được. Repo cố định là công cụ Fed dùng để bơm thanh khoản khi cần. Lượng nhỏ như vậy cho thấy thị trường đang không thiếu tiền ngay lập tức. Nhưng sự chênh lệch giữa RRP gần 0 và repo cố định siêu nhỏ này lại nói lên một điều: Các ngân hàng đang giữ chặt tiền mặt, không muốn cho vay qua repo vì sợ rủi ro. Họ đang tích trữ dự trữ.
Khi QT tiếp tục, dự trữ ngân hàng sẽ giảm. Lịch sử đã chứng minh: Năm 2019, khi dự trữ xuống thấp, lãi suất repo đột biến lên 10%, Fed phải can thiệp khẩn cấp. Lúc đó, Bitcoin đang ở mức 7.000 USD và sau sự kiện đó, nó đã tăng lên 14.000 USD trong vài tháng. Tại sao? Vì khi Fed phải bơm tiền, thanh khoản tràn vào mọi tài sản, bao gồm crypto.
Nhưng lần này khác. Các ngân hàng đã có nhiều dự trữ hơn 2019, nhưng tốc độ rút cạn đang nhanh hơn do kết hợp giữa QT và phát hành T-bill. Nếu một cú sốc xảy ra (ví dụ: một ngân hàng khu vực gặp vấn đề), chúng ta có thể thấy SOFR (lãi suất qua đêm thế chấp) tăng vọt. Điều đó sẽ gây ra biến động mạnh trên thị trường tiền tệ, và crypto không đứng ngoài cuộc.
Tôi nhìn vào dữ liệu on-chain của stablecoin. USDT và USDC đang có thanh khoản cao, nhưng lượng gửi vào Aave và Compound bắt đầu giảm. Có thể là do các quỹ đang rút thanh khoản để chuẩn bị cho một đợt bán tháo? Hay họ đang sợ rủi ro hệ thống? Không ai biết chắc. Nhưng mỗi lần RRP chạm đáy, thị trường đều có biến động lớn vài tuần sau đó.
Contrarian Góc nhìn phản trực giác
Đa số trader sẽ nhìn vào tin Fed và nghĩ: “Thanh khoản thắt chặt, bán Bitcoin đi.” Nhưng tôi cho rằng đó là cái bẫy. Hãy nhìn vào lịch sử: Khi RRP về 0, Fed buộc phải dừng QT hoặc giảm lãi suất sớm hơn dự kiến. Điều đó đồng nghĩa với in tiền trở lại. Và crypto, đặc biệt là Bitcoin, là kênh hưởng lợi đầu tiên.
Có một góc mà báo chí ít nhắc: Sự kiện này cũng ảnh hưởng đến DeFi. Nếu repo rate tăng vì khan hiếm, các giao thức cho vay trên Ethereum có thể thấy lãi suất biến động dữ dội. Các pool thanh khoản trên Curve có thể bị mất cân bằng nếu stablecoin rút về ngân hàng. Tôi đã thấy điều đó xảy ra trong mùa hè 2022 khi 3pool bị mất peg.
Vậy nên, đừng vội bán. Hãy chuẩn bị tinh thần cho một cú sốc thanh khoản ngắn hạn, sau đó là một đợt tăng giá mạnh khi Fed quay lại bơm tiền. Đây là lúc các nhà đầu tư thông minh mua vào khi mọi người hoảng loạn.
Takeaway
Câu hỏi đặt ra là: Anh em đã sẵn sàng chưa? Tôi vẫn nhớ cảm giác tháng 3/2020 khi mọi thứ sụp đổ, rồi Bitcoin bay lên 60.000 USD sau đó. Bài học của tôi: Đừng chỉ nhìn vào bề nổi. RRP về 0 không phải là dấu hiệu của suy thoái, mà là dấu hiệu của sự chuyển giao. Hãy để mắt đến SOFR và dự trữ ngân hàng. Nếu SOFR nhảy lên 5.5%, hãy mua Bitcoin. Nếu nó yên ắng, hãy mua thêm. Bởi vì khi Fed phải hành động, người đi trước sẽ giàu.
Còn bây giờ, tôi đi kiểm tra lại pool thanh khoản của mình đây.
