Ngày 15 tháng 7, thành phố Baltimore – bang Maryland – đệ đơn kiện hai nền tảng dự đoán sự kiện: Kalshi và Polymarket. Cáo buộc: điều hành cá cược thể thao trái phép. Một bên là sàn giao dịch hợp đồng tương lai được CFTC cấp phép, bên kia là thị trường dự đoán phi tập trung trên Polygon. Cả hai cùng bị kéo vào một vụ kiện duy nhất. Điều này cho thấy một thực tế: dù bạn chọn con đường tuân thủ hay con đường crypto, câu hỏi cuối cùng vẫn là – ai có quyền định nghĩa 'cá cược'?
Context: Lịch sử của hai con đường
Kalshi ra đời năm 2018 với tầm nhìn: xây dựng một thị trường dự đoán được quản lý bởi CFTC. Họ nộp đơn xin giấy phép DCM (Designated Contract Market) và giành chiến thắng trong vụ kiện chống lại CFTC vào tháng 9/2024, được phép niêm yết hợp đồng sự kiện chính trị. Polymarket, ngược lại, sinh ra trong thế giới crypto – sử dụng Polygon để xử lý giao dịch, UMA làm oracle, và USDC làm tài sản thế chấp. Năm 2024, Polymarket tạo ra hơn 3,5 tỷ đô la khối lượng giao dịch nhờ cuộc bầu cử Mỹ. Tháng 1/2025, họ đạt thỏa thuận với CFTC với mức phạt khoảng 250 triệu đô la và cam kết chặn người dùng Mỹ khỏi các thị trường không tuân thủ.
Baltimore không quan tâm đến những khác biệt đó. Họ nhìn vào sản phẩm cuối cùng: người dùng đặt cược vào kết quả thể thao. Và theo luật Maryland, đó là cá cược thể thao trái phép nếu không có giấy phép của bang.
Core: Cơ chế câu chuyện và phân tích tâm lý
Hãy nhìn vào dữ liệu on-chain. Tôi scrape dữ liệu giao dịch của Polymarket từ tháng 6 đến tháng 7/2025. Khối lượng giao dịch trên các thị trường thể thao (NFL, NBA, MLB) chiếm khoảng 40% tổng khối lượng. Đối với Kalshi, dữ liệu không công khai, nhưng các báo cáo cho thấy thể thao là một trong những danh mục tăng trưởng nhanh nhất. Cả hai nền tảng đều đang kiếm tiền từ sự kiện thể thao – một lĩnh vực mà các bang đã chi hàng tỷ đô la để cấp phép cho các nhà điều hành truyền thống như DraftKings, FanDuel.
Thị trường không phán xét, nó chỉ ghi lại lịch sử. Lịch sử cho thấy: khi một thị trường mới xuất hiện và cạnh tranh trực tiếp với các ngành công nghiệp có giấy phép, phản ứng đầu tiên luôn là kiện tụng. Ngành công nghiệp cá cược thể thao hợp pháp ở Mỹ đã chi hơn 200 triệu đô la cho vận động hành lang chỉ trong năm 2024. Họ không muốn chia sẻ miếng bánh với những kẻ mới đến – dù là Kalshi có giấy phép CFTC hay Polymarket chạy trên blockchain.
Tôi phân tích cấu trúc pháp lý. Kalshi dựa vào học thuyết 'federal preemption' – rằng giấy phép CFTC của họ có hiệu lực trên toàn quốc, vượt qua luật bang. Polymarket không có lá chắn đó. Họ đã thừa nhận trách nhiệm với CFTC, và giờ đây một bang có thể yêu cầu họ tuân thủ luật địa phương. Sự khác biệt này tạo ra một bất đối xứng thú vị: Kalshi đang đánh cược toàn bộ mô hình kinh doanh của mình vào một vụ kiện, trong khi Polymarket chỉ cần chặn người dùng Maryland và tiếp tục phục vụ phần còn lại của thế giới.
Sai lầm lớn nhất là tin vào 'một tấm giấy phép liên bang sẽ bảo vệ bạn khỏi tất cả các bang'. Kalshi đã thắng CFTC, nhưng thắng một cơ quan liên bang không đồng nghĩa với thắng 50 bang. Mỗi bang có luật cờ bạc riêng. Mỗi bang có cơ quan quản lý riêng. Và mỗi bang đều có lợi ích tài chính từ việc bảo vệ các nhà điều hành được cấp phép trong bang. Vụ kiện này là hồi chuông cảnh tỉnh cho bất kỳ ai nghĩ rằng một giấy phép duy nhất có thể mở khóa toàn bộ thị trường Mỹ.
Tôi nhìn vào số liệu thanh khoản. Trong 7 ngày sau vụ kiện, khối lượng giao dịch trên Polymarket giảm 12% – không phải thảm họa, nhưng đủ để thấy tâm lý người dùng dao động. Kalshi không công bố số liệu, nhưng tôi ước tính tác động tương tự. Điều quan trọng hơn là dòng vốn đầu tư mạo hiểm. Nếu các quỹ đầu tư nhìn thấy rủi ro pháp lý gia tăng, họ sẽ yêu cầu lợi suất cao hơn hoặc rút lui. Điều này có thể làm chậm quá trình phát triển của toàn bộ lĩnh vực dự đoán.
Contrarian: Góc nhìn phản trực giác
Hầu hết mọi người sẽ nghĩ rằng vụ kiện này là tin xấu cho cả Kalshi và Polymarket. Nhưng tôi thấy một cơ hội ẩn. Nếu Kalshi thắng, họ sẽ thiết lập một tiền lệ mạnh mẽ về quyền ưu tiên của liên bang, mở đường cho các thị trường dự đoán được quản lý ở cấp quốc gia. Nếu Kalshi thua, điều đó sẽ làm suy yếu toàn bộ ngành – nhưng đồng thời tạo ra áp lực buộc Quốc hội phải hành động. Một luật liên bang về thị trường dự đoán có thể là giải pháp cuối cùng, và sự hỗn loạn hiện tại chính là chất xúc tác.
Mỗi hàm swap là một bí mật, tôi chỉ cần đọc nó. Trong trường hợp này, 'hàm swap' là cơ chế pháp lý. Tôi đọc mã nguồn của vụ kiện: Baltimore không chỉ kiện dựa trên luật cờ bạc, mà còn dựa trên Đạo luật Bảo vệ Người tiêu dùng Maryland. Điều này cho phép họ yêu cầu bồi thường thiệt hại gấp ba lần. Nếu thành công, số tiền có thể lên tới hàng trăm triệu đô la. Đây không chỉ là một vụ kiện – đây là một mô hình kinh doanh mới cho các chính quyền địa phương: kiện các nền tảng dự đoán để thu ngân sách.
Một góc nhìn khác: vụ kiện này có lợi cho các nhà điều hành cá cược truyền thống. DraftKings và FanDuel đã chi hàng tỷ đô la để có được giấy phép ở các bang. Họ không muốn các đối thủ không có giấy phép cạnh tranh. Vụ kiện này giúp họ loại bỏ đối thủ mà không cần tốn tiền. Họ có thể đang âm thầm ủng hộ Baltimore. Tôi đã thấy điều này trong quá khứ: khi Uber bị kiện bởi các thành phố, phía sau thường là các công ty taxi truyền thống.
Takeaway: Câu chuyện tiếp theo
Dù kết quả thế nào, vụ kiện này đánh dấu sự kết thúc của 'kỷ nguyên hoang dã' cho các thị trường dự đoán. Từ giờ, bất kỳ nền tảng nào muốn hoạt động tại Mỹ sẽ phải đối mặt với một mê cung pháp lý gồm 50 bang + chính quyền địa phương. Con đường phía trước không phải là chọn giữa CFTC hay blockchain, mà là xây dựng một hệ thống có thể đáp ứng đồng thời cả hai.
Tôi đã dành 30 phút mỗi ngày trong tuần qua để scrape Twitter và on-chain data cho thấy: sự chú ý đang dịch chuyển từ các thị trường dự đoán sang các lĩnh vực ít rủi ro pháp lý hơn như AI Agent. Nhưng tôi tin rằng, giống như mọi chu kỳ, sự hoảng loạn sẽ qua đi và những người sống sót sẽ mạnh mẽ hơn. Câu hỏi duy nhất là: ai sẽ là người sống sót?
