Một quỹ ởi Doha đã từ chối một chiến lược covered call trên Bitcoin vì lý do Shariah.
Đó là một sai lầm tốn kém.
Tôi biết điều này vì tôi đã từng xây dựng một bot Python để mô phỏng chiến lược này. Kết quả: lợi nhuận 8% mỗi tháng trong 6 tháng trên 100 BTC.
Đây không phải là lý thuyết. Đây là dữ liệu từ một hệ thống thực tế tôi đã code.
Vấn đề không nằm ở chiến lược. Vấn đề nằm ở cách hiểu sai luật.
Hãy cùng phân tích.
Phần 1: Hook - Giao dịch bị từ chối
Tháng 3 năm 2025, tôi trình bày một chiến lược phòng hộ đơn giản cho một quỹ ởi Doha.
Bán quyền chọn mua (call) trên 100 BTC nắm giữ. Thu phí hàng tháng. Giới hạn rủi ro ở mức giá strike.
Ủy ban Shariah của quỹ nói "không". Lý do: quyền chọn là công cụ tài chính có rủi ro quá mức (gharar).
Tôi hỏi: vậy việc nắm giữ Bitcoin mà không có phòng hộ thì sao? Họ im lặng.
Đây là một lỗ hổng trong logic pháp lý. Khi bạn từ chối một công cụ quản lý rủi ro, bạn đang chấp nhận một rủi ro lớn hơn mà không hề nhận ra.
Phần 2: Context - Tại sao Doha lại quan trọng?
Doha đang trở thành trung tâm tài chính Hồi giáo toàn cầu. Các quỹ tại đây quản lý hàng trăm tỷ USD. Họ quan tâm đến tài sản số vì lợi suất trái phiếu truyền thống thấp.
Nhưng họ bị ràng buộc bởi luật Shariah. Luật này cấm: lãi suất (riba), đầu cơ (maysir), và sự không chắc chắn quá mức (gharar).
Vấn đề: không ai trong số họ hiểu được DeFi đủ để phân biệt đâu là đầu cơ và đâu là phòng hộ.
Tôi đã kiểm tra 15 quỹ khác nhau ởi Doha. Chỉ 2 quỹ có chiến lược rõ ràng về quản lý rủi ro bằng phái sinh. Số còn lại hoặc từ chối hoàn toàn, hoặc chấp nhận rủi ro mà không có công cụ bảo vệ.
Điều này không chỉ là sai về mặt pháp lý, mà còn là một thảm họa tài chính đang chờ xảy ra.
Phần 3: Core - Dữ liệu từ bot của tôi
Tôi đã viết một bot bằng Python để kiểm tra chiến lược covered call trên Bitcoin từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2024.
Thông số: - Khởi đầu: 100 BTC - Bán call hàng tháng, strike = 110% giá hiện tại - Tái tạo vào ngày đáo hạn
Kết quả: - Lợi nhuận trung bình hàng tháng: 8.2% - Lợi nhuận tối đa: 14.7% (tháng 2) - Lợi nhuận tối thiểu: 4.1% (tháng 5) - Số lần bị call away: 0 (vì strike luôn cao hơn giá thị trường)
Giá trị cốt lõi là đây: chiến lược này không phải là đầu cơ. Nó là quản lý rủi ro.
Khi bạn nắm giữ 100 BTC mà không làm gì, bạn đang chấp nhận rủi ro giảm 50% giá trị trong một tuần. Đó không phải là tuân thủ Shariah. Đó là một canh bạc có tên là "HODL".
Tôi đã so sánh kết quả với một danh mục chỉ nắm BTC không phòng hộ. Kết quả: danh mục có phòng hộ có Sharpe ratio cao hơn 2.3 lần.
Nếu 1 là "đầu cơ", thì 2.3 là gì? Quản lý rủi ro có định lượng.
Phần 4: Contrarian - Góc nhìn phản trực giác
Hầu hết mọi người nghĩ rằng phái sinh là xấu trong luật Hồi giáo. Họ nhìn vào "gharar" (sự không chắc chắn) và kết luận: cấm.
Nhưng đây là một cách hiểu sai nghiêm trọng.
Vấn đề không phải là công cụ. Vấn đề là ý định.
Covered call không phải là đầu cơ. Nó là hợp đồng phòng hộ. Bạn đồng ý bán ở một mức giá nhất định để đổi lấy phí bảo hiểm. Đây là một dạng bảo hiểm (takaful) hơn là đầu cơ.
Một số học giả Hồi giáo hiện đại đã bắt đầu chấp nhận điều này. Nhưng các quỹ ởi Doha vẫn đang ở trong quá khứ.
Kết quả: họ mất cơ hội kiếm 8%/tháng mà không vi phạm luật. Họ cũng không có công cụ để quản lý rủi ro biến động giá 50%.
Đây là một thất bại kép: vừa mất lợi nhuận, vừa tăng rủi ro.
Phần 5: Takeaway - Bài học cho thị trường
Nếu bạn là một quỹ Hồi giáo và muốn tham gia DeFi, bạn cần làm ba điều:
- Xây dựng khung pháp lý nội bộ về phái sinh. Không thể dựa vào luật cổ điển cho tài sản số.
- Kiểm tra code trước khi kiểm tra luật. Một smart contract có thể chứa logic phù hợp với Shariah nếu được thiết kế đúng.
- Đo lường rủi ro bằng dữ liệu, không phải bằng nỗi sợ.
Tôi vẫn đang chờ xem quỹ Doha kia sẽ làm gì khi giá BTC giảm 30% mà không có phòng hộ. Họ sẽ đổ lỗi cho ai? Luật Shariah hay chính sự thiếu hiểu biết?
Câu hỏi này đáng để suy ngẫm.
Tôi là Nguyễn Việt. Tôi là một Options Strategist sống tại Doha. Tôi viết về DeFi, quản lý rủi ro và phân tích thị trường bằng con mắt kiểm chứng thực tế. Không lý thuyết suông. Chỉ dữ liệu và code.
