Ngô Quỳnh: Fed chỉ đang ‘diễn’, đừng vội mừng vì giảm lãi suất

Lời hứa “phụ thuộc dữ liệu” của Fed thường kết thúc bằng một lần tăng lãi suất nữa. Hôm qua, Phó Chủ tịch Fed Philip Jefferson lên tiếng. Ông nhấn mạnh cách tiếp cận “dựa trên dữ liệu” khi đối mặt với áp lực lạm phát. Tin tức lan nhanh trên Bloomberg, Reuters. Các trader nhảy vào. Họ hét lên: “Ôn hòa! Chờ dữ liệu là tốt!” Tôi đọc bản tin, cười khẩy. Trong 41 năm sống và 25 năm quan sát thị trường, tôi đã thấy quá nhiều lời hứa kiểu này. “Dựa trên dữ liệu” không phải là sự mềm mỏng. Đó là một chiến thuật giao tiếp để nén kỳ vọng của thị trường, để kéo dài thời gian, và để chuẩn bị cho một cú sốc nếu lạm phát không chịu khuất phục. Lớp sơn của kỳ vọng giảm lãi suất vẫn còn mùi gas, chỉ là lớp sơn mới. Trong bối cảnh lạm phát Mỹ vẫn dai dẳng, đặc biệt là lạm phát dịch vụ lõi, bất kỳ tín hiệu nào bị hiểu là “dovish” đều nguy hiểm. Trong 7 ngày qua, khi chỉ số CPI tháng 4 cho thấy lạm phát lõi giảm nhẹ, nhiều altcoin đã tăng 20-30%. Cộng đồng tiền số reo hò: “Sắp được bơm tiền rẻ!”. Họ quên mất rằng Fed đã nói đi nói lại: chúng tôi cần thấy nhiều tháng dữ liệu tốt, không chỉ một tháng. Phần 1: Mổ xẻ câu nói của Jefferson Câu nói của Jefferson có thể được giải mã thành ba lớp: Lớp 1: “Chúng tôi sẽ không hành động vội vàng.” Đây là lớp bề mặt. Thị trường hiểu đây là sự trấn an. Lớp 2: “Chúng tôi chưa thấy đủ bằng chứng để cắt giảm lãi suất.” Đây là thông điệp thực sự. Nó nâng cao ngưỡng cho hành động cắt giảm. Lớp 3: “Nếu dữ liệu xấu đi, chúng tôi sẽ hành động theo hướng khác.” Đây là lớp nguy hiểm nhất. Nó mở cánh cửa cho khả năng tăng lãi suất trở lại, dù xác suất thấp. Trong quá trình làm Due Diligence Analyst tại một quỹ ở Bogotá năm 2017, tôi từng thẩm định một dự án ICO tên “EnigmaChain”. Whitepaper của họ đầy những thuật ngữ bóng bẩy: “oracle phi tập trung”, “hợp đồng thông minh thế hệ mới”. Nhưng khi tôi mở code mẫu, tôi thấy 12 lỗ hổng bảo mật cơ bản. Tôi từ chối đầu tư. Đội marketing gây áp lực vì dự án đã huy động được 8 triệu USD trong 3 ngày. 6 tháng sau, founder biến mất. Câu chuyện đó dạy tôi: đừng bao giờ tin vào lớp sơn bóng. Hãy nhìn vào cấu trúc bên dưới. Câu nói của Jefferson cũng vậy. Đừng nhìn vào lớp sơn “dựa trên dữ liệu”. Hãy nhìn vào cấu trúc: Fed đang mua thời gian. Họ muốn thị trường ngừng mơ về việc cắt giảm lãi suất vào tháng 6, tháng 7, thậm chí tháng 9. Phần 2: Kịch bản “cao hơn trong thời gian dài hơn” đang quay trở lại Năm 2022, khi tôi viết báo cáo nội bộ về Celsius Network từ tháng 3, tôi đã dự đoán rủi ro thanh khoản. Mô hình yield farming với APY 18% từ hoạt động cho vay rủi ro là không bền vững. Quỹ tôi từ chối công bố vì sợ ảnh hưởng danh tiếng. Khi Celsius sụp đổ tháng 7, quỹ mất 5 triệu USD. Tôi cay đắng nhận ra sự im lặng là đồng lõa. Bài học đó khiến tôi cam kết: tôi sẽ viết bất kỳ cảnh báo nào với bằng chứng mạnh mẽ, dù bị ghét. Hôm nay, tôi cảnh báo: kịch bản “cao hơn trong thời gian dài hơn” đang quay trở lại. Fed không chỉ muốn giữ lãi suất cao. Họ muốn thị trường tin rằng lãi suất sẽ cao trong một thời gian dài. Tại sao? Bởi vì nếu thị trường tin vào điều đó, điều kiện tài chính sẽ tự động thắt chặt mà không cần Fed hành động. Lợi suất trái phiếu sẽ tăng. Đồng đô la sẽ mạnh lên. Cổ phiếu và tiền số sẽ giảm. Tất cả đều giúp Fed làm công việc của mình: kiềm chế lạm phát. Đây là một chiến thuật tinh vi. Fed nói “chúng tôi sẽ xem xét dữ liệu”, nhưng thực chất họ đang tận dụng sức mạnh của thị trường để làm việc cho họ. Phần 3: Tác động đến thị trường tiền số Tôi đã chứng kiến quá nhiều chu kỳ để biết rằng tiền số không sống trong chân không. Bitcoin và altcoin là tài sản rủi ro. Chúng nhạy cảm với thanh khoản toàn cầu. Khi Fed giữ lãi suất cao, thanh khoản bị thắt chặt. Dòng tiền rẻ không còn. Năm 2021, khi NFT bùng nổ, tôi nhận thấy dự án “CryptoShill” có doanh số giao dịch 100.000 ETH kỳ lạ. Tôi dành 1 tháng scrape dữ liệu blockchain, phát hiện 70% volume đến từ wash trading. Tôi công bố báo cáo 15 trang. Dự án bị delist khỏi OpenSea, giá floor giảm 95%. Tôi mất đi vài “người bạn” trong ngành vì họ hưởng lợi từ dự án. Tương tự, thị trường hôm nay đang tự lừa dối mình. Nó thấy một tín hiệu “dovish” và nhảy vào. Nhưng nó không nhìn vào bức tranh lớn: Fed đang chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất. Khi lãi suất cao kéo dài, những dự án yếu sẽ chết trước. Những dự án có TVL phụ thuộc vào yield farming với APY không bền vững sẽ sụp đổ. Những dự án Layer 2 không có Data Availability thực sự sẽ bị phơi bày. 99% rollup không tạo đủ dữ liệu để cần DA chuyên dụng. Đó là một sự thổi phồng khác. Phần 4: Góc nhìn ngược chiều Tuy nhiên, có một điểm mà phe bò có thể đúng. Fed không thể giữ lãi suất cao mãi mãi. Áp lực từ thị trường lao động có thể giảm. Lạm phát có thể tiếp tục hạ nhiệt. Và khi Fed cuối cùng cắt giảm, thanh khoản sẽ tràn vào thị trường một lần nữa. Đó là lúc tiền số bùng nổ. Nhưng vấn đề là thời điểm. Nếu bạn mua vào hôm nay vì kỳ vọng cắt giảm lãi suất trong 3 tháng tới, bạn có thể sẽ thất vọng. Fed đã nói rõ: họ muốn thấy nhiều tháng dữ liệu tốt. Điều đó có nghĩa là ít nhất 3-4 tháng nữa, tức là khoảng tháng 9 hoặc tháng 12. Và nếu lạm phát tăng trở lại, mọi thứ sẽ hoãn vô thời hạn. Trong quá trình thẩm định 20 dự án “blockchain cho doanh nghiệp” cho một quỹ đầu tư lớn từ New York năm 2024, tôi đã gạt bỏ 18 dự án. Chỉ 2 dự án có code được audit bởi Trail of Bits và team kỹ thuật thực thụ. Quỹ nghi ngờ năng lực của tôi. 1 năm sau, 16 dự án bị từ chối đã fail hoặc bị hack. Điểm mù của thị trường hôm nay là nó đang đánh giá thấp khả năng Fed sẽ giữ lãi suất cao hơn, lâu hơn. Nó đang nhìn vào lớp sơn bóng của kỳ vọng, không phải cấu trúc bên dưới. Phần 5: Takeaway Fed đang “diễn”. Jefferson không nói gì mới. Ông chỉ lặp lại thông điệp mà Powell đã nói từ nhiều tháng nay: chúng tôi cần thấy dữ liệu tốt hơn. Thị trường chọn nghe điều nó muốn nghe. Tôi sẽ không mua vào lúc này. Tôi sẽ chờ. Tôi sẽ theo dõi dữ liệu CPI tháng 5, tháng 6. Tôi sẽ theo dõi cuộc họp FOMC tháng 6, nơi dot plot có thể chỉ còn 1 lần cắt giảm hoặc không có lần nào. Và khi thị trường hoảng loạn vì một tín hiệu hawkish, tôi sẽ mua, vì lúc đó mới là cơ hội thực sự. Còn bây giờ, hãy tỉnh táo. Đừng để lời hứa “dựa trên dữ liệu” đánh lừa bạn. Lời hứa, thường kết thúc bằng một địa chỉ ví duy nhất, và lần này, địa chỉ đó là của Fed. Họ đang giữ chìa khóa, và họ chưa sẵn sàng mở cửa.