Khi Simon Gerovich, CEO của Metaplanet, lên tiếng khẳng định "chiến lược Bitcoin của Strategy đã vượt qua sự hoài nghi của thị trường, logic cốt lõi không hề thay đổi", tôi thấy mình đang đứng trước một bức tranh toàn cảnh về chu kỳ cảm xúc của thị trường tiền mã hóa.
Đa số vẫn nghĩ rằng Strategy chỉ đơn thuần là một công ty mua Bitcoin. Nhưng sự thật, nó là một thí nghiệm tài chính táo bạo, một câu chuyện về niềm tin tuyệt đối vào một tài sản duy nhất, được kể qua lăng kính của một tập đoàn đại chúng.
Hãy nhìn lại hành trình của họ. Năm 2020, khi Michael Saylor quyết định chuyển toàn bộ kho tiền mặt của MicroStrategy thành Bitcoin, thị trường gọi đó là "trò hề" và "canh bạc liều lĩnh". Tôi nhớ mình đã từng kiểm toán một dự án ICO thanh toán xuyên biên giới vào năm 2017, và tôi hiểu rõ sự khác biệt giữa một ý tưởng điên rồ và một tầm nhìn chiến lược. Chiến lược của Saylor, thoạt nghe có vẻ điên rồ, nhưng nó có một logic thép: chuyển đổi một tài sản đang mất giá (tiền mặt) sang một tài sản được kỳ vọng sẽ tăng giá trị dài hạn (Bitcoin).
Khi Bitcoin tăng vọt lên 69.000 USD vào cuối năm 2021, cổ phiếu của Strategy (MSTR) cũng tăng gấp 10 lần. Những người từng chế giễu bỗng chốc tôn sùng Saylor như một thiên tài. Họ gọi đó là "chiến lược kho bạc kỹ thuật số" và ca ngợi nó như một khuôn mẫu cho mọi công ty. Nhưng rồi mùa đông tiền mã hóa 2022 ập đến, với sự sụp đổ của Luna và FTX. Giá Bitcoin lao dốc, và cổ phiếu MSTR mất tới 90% giá trị. Thị trường lại quay sang chế giễu, gọi Strategy là "thảm họa" và "gánh nặng cho cổ đông".
Bây giờ, khi Bitcoin đã phục hồi lên trên 100.000 USD và Strategy đang nắm giữ hơn 843.000 BTC (trị giá khoảng 50 tỷ USD), thị trường lại một lần nữa thay đổi quan điểm. Gerovich đang cố gắng củng cố câu chuyện rằng "logic cốt lõi không đổi" – rằng đây là một chiến lược dài hạn, đã vượt qua được sự hoài nghi.
Điều này khiến tôi nhớ lại cuộc khủng hoảng năm 2022, khi tôi đang nắm giữ 15% danh mục đầu tư trong các pool thanh khoản. Thay vì hoảng loạn, tôi xem đó là cơ hội để tái cấu trúc. Tôi đã bán tháo các vị thế rủi ro cao, chuyển 80% tài sản sang stablecoin và tái đầu tư vào các quỹ chỉ số cơ sở hạ tầng thanh khoản. Chiến lược đó đã giúp tôi giảm thiểu 60% tổn thất so với trung bình thị trường. Bài học từ Strategy cũng tương tự: niềm tin là quan trọng, nhưng quản lý rủi ro còn quan trọng hơn.
Sự thật phản trực giác ở đây là: Chiến lược của Strategy thành công không chỉ vì nó đúng, mà vì nó đã tồn tại đủ lâu để chờ đợi thị trường thay đổi quan điểm. Sự kiên nhẫn của Michael Saylor, khả năng huy động vốn qua trái phiếu chuyển đổi, và sự may mắn khi chọn đúng thời điểm, tất cả đã tạo nên một vòng phản hồi tích cực. Giá Bitcoin tăng → cổ phiếu MSTR tăng → công ty phát hành thêm cổ phiếu hoặc trái phiếu → mua thêm Bitcoin → giá Bitcoin lại tăng. Đây là một cơ chế đòn bẩy hoàn hảo trong thị trường tăng giá.
Nhưng góc nhìn nghịch lý mà tôi muốn nhấn mạnh là: Chính sự đơn giản của chiến lược này lại là điểm yếu chết người của nó. Nó không tạo ra bất kỳ giá trị nội tại nào ngoài việc phụ thuộc vào giá Bitcoin. Nó không có doanh thu, không có cổ tức, không có sự đổi mới công nghệ. Nó chỉ đơn thuần là một công cụ đầu tư mang tính đầu cơ cao, được gói gọn trong vỏ bọc của một công ty đại chúng. Và giờ đây, khi các quỹ ETF Bitcoin spot đã xuất hiện, Strategy đang mất đi lợi thế duy nhất của mình: tính thanh khoản và khả năng tiếp cận cho các nhà đầu tư tổ chức. Các ETF Bitcoin có phí quản lý thấp hơn, tính minh bạch cao hơn, và đặc biệt là không có rủi ro "công ty" (như quản lý yếu kém, phá sản).
Tôi đã chứng kiến điều này trong sự nghiệp 27 năm của mình: mỗi chu kỳ thị trường đều có một "câu chuyện lớn" thu hút sự chú ý. Năm 2017 là ICO, năm 2020-2021 là DeFi và NFT, và bây giờ là chiến lược kho bạc Bitcoin của các công ty. Nhưng khi một câu chuyện trở nên quá phổ biến và bắt đầu bị thay thế bởi một câu chuyện tốt hơn (như ETF), điều đó thường báo hiệu sự kết thúc của một kỷ nguyên.
Vậy đâu là điểm mấu chốt? Đối với tôi, câu chuyện của Strategy là một bài học về niềm tin và chu kỳ. Nó cho thấy thị trường có thể sai lầm như thế nào trong cả hai thái cực (hưng phấn quá mức và hoảng loạn quá mức). Nhưng nó cũng là một lời cảnh báo về sự nguy hiểm của việc đặt tất cả trứng vào một giỏ, đặc biệt là khi cái giỏ đó (Bitcoin) vốn dĩ đã cực kỳ biến động.
Liệu chiến lược của Strategy có tiếp tục thành công? Câu trả lời không nằm ở bản thân chiến lược, mà nằm ở tương lai của Bitcoin. Và điều đó, như chúng ta đã biết, là một ẩn số lớn. Trong khi chờ đợi, tôi sẽ tiếp tục quan sát dòng vốn ETF, theo dõi tỷ lệ premium/discount của MSTR so với NAV, và lắng nghe những tín hiệu từ Michael Saylor. Đó là những dữ liệu thực tế, chứ không phải những lời tuyên bố đầy tự tin.
