MSBT: Sự thật về dòng vốn ETF Bitcoin mà thị trường đang hiểu sai
Phan Cường
Trong quý II/2024, Morgan Stanley Bitcoin ETF (MSBT) ghi nhận tổng cộng 3.711 tỷ USD từ các đợt tạo lập chứng chỉ quỹ mới. Nhưng chỉ có 5.26 triệu USD được phân phối cho các lệnh mua lại. Điều này có nghĩa là cứ mỗi 1 USD bị rút ra, có hơn 700 USD được bơm vào. Vậy tại sao giá trị tài sản ròng của quỹ lại giảm 66.8 triệu USD trong cùng kỳ? Câu trả lời nằm ở một chi tiết mà hầu hết các bản tin tài chính đều bỏ qua: sự giảm sút đến từ việc định giá lại Bitcoin, không phải từ dòng vốn chảy ra.
Bối cảnh: Từ tháng 4 đến tháng 6/2024, Bitcoin giảm từ mức 70.000 USD xuống còn dưới 60.000 USD. Trong khi đó, các ETF Bitcoin spot tại Mỹ đã thu hút hơn 30 tỷ USD dòng vốn ròng kể từ khi được SEC phê duyệt hồi tháng 1. Nhưng câu chuyện trên thị trường lại tập trung vào những ngày có dòng vốn rút ra, tạo ra tâm lý rằng “cá voi đang bán”. MSBT, với tư cách là một ETF mới ra mắt từ Morgan Stanley, cung cấp một mẫu dữ liệu sạch để kiểm chứng luận điểm này.
Phân tích kỹ thuật từ số liệu của MSBT cho thấy ba điểm mấu chốt. Thứ nhất, tỷ lệ tạo lập/mua lại là 71.6:1, tức cứ 71.6 chứng chỉ quỹ mới được tạo ra thì chỉ có 1 chứng chỉ bị hủy. Điều này phản ánh nhu cầu mua vào rất mạnh từ các nhà đầu tư tổ chức thông qua kênh Morgan Stanley. Thứ hai, chi phí cơ sở của quỹ là 3.6518 tỷ USD cho 5.059 Bitcoin, tương đương mức giá trung bình 72.202 USD/BTC. Vào cuối quý, giá trị thị trường chỉ còn 2.99 tỷ USD, tương ứng 59.101 USD/BTC. Khoản lỗ chưa thực hiện lên tới 6617 triệu USD chiếm 99% mức giảm tài sản ròng. Thứ ba, dòng tiền mua lại chỉ vỏn vẹn 5.26 triệu USD, tương đương 1.42% tổng giá trị tạo lập, cho thấy hầu như không có nhà đầu tư nào hoảng loạn bán tháo.
Một góc nhìn phản trực giác: Nhiều người cho rằng dòng vốn ETF rút ra là nguyên nhân khiến Bitcoin giảm giá. Nhưng dữ liệu MSBT cho thấy điều ngược lại: dòng vốn vẫn đổ vào mạnh mẽ, và sự sụt giảm giá trị tài sản ròng hoàn toàn do biến động giá Bitcoin. Điều này gợi ý rằng thị trường đang nhầm lẫn giữa “giá trị giảm” và “dòng vốn ra”. Trong quá trình kiểm toán các giao thức DeFi, tôi từng thấy một lỗi tương tự: các nhà phân tích thường đánh đồng sự thay đổi giá trị tài sản với dòng vốn ròng, dẫn đến những kết luận sai lầm về tình trạng thanh khoản. Nếu bạn nhìn vào số liệu thực tế, bạn sẽ thấy rằng các tổ chức đang gom hàng thay vì xả hàng ở vùng giá này.
Takeaway: Dữ liệu không biết nói dối, nhưng người chọn dữ liệu thì có. Khi ai đó nói “mọi người đều biết”, đó là lúc tôi bắt đầu nghi ngờ. MSBT là một minh chứng rõ ràng rằng câu chuyện “ETF là nguyên nhân giảm giá” là một sự hiểu lầm phổ biến. Nhà đầu tư nên tập trung vào dòng vốn ròng thực tế và chi phí cơ sở của các quỹ, thay vì tin vào những tiêu đề giật gân. Thị trường có thể sai trong một thời gian dài, nhưng dữ liệu sẽ luôn phơi bày sự thật.