Cấp phép ngân hàng tín thác cho Circle: Liệu có đủ để xoay chuyển thế cờ?
Phạm Vĩnh
Khi OCC chính thức phê duyệt First National Digital Currency Bank, nhiều nhà đầu tư đã thở phào nhẹ nhõm. Circle, nhà phát hành USDC, cuối cùng cũng có được tấm thẻ bài hợp pháp mà họ theo đuổi suốt nhiều năm. Nhưng một báo cáo từ Mizuho gần đây đã khiến không khí lễ hội nguội đi đáng kể. Họ duy trì xếp hạng trung tính, cho rằng thị trường đang lạc quan quá mức về tác động của giấy phép này.
Bối cảnh vĩ mô hiện tại cho thấy dòng thanh khoản toàn cầu đang co lại. USDC, sau khi đạt đỉnh 810 tỷ USD, đã mất 70 tỷ USD vốn hóa, xuống còn 740 tỷ. Con số ấy không chỉ đơn thuần là một dao động ngắn hạn. Nó phản ánh sự dịch chuyển cấu trúc: người dùng đang rút lui khỏi các stablecoin tập trung sang các kênh có lợi suất cao hơn hoặc sang các lựa chọn cạnh tranh mới. Trong khi đó, OUSD – một liên minh gồm 140 công ty tài chính lớn như Mastercard, Stripe và Coinbase – đang nổi lên như một đối trọng trực tiếp. OUSD không chỉ được thiết kế để tuân thủ GENIUS Act mà còn sở hữu hạ tầng thanh toán mà Circle không có: mạng lưới chấp nhận thẻ và cổng thanh toán của các thành viên.
Phân tích kỹ thuật cho thấy bản thân giấy phép ngân hàng tín thác không thay đổi bất cứ điều gì về công nghệ cốt lõi của USDC. Nó vẫn là một token tập trung, dự trữ 1:1 bằng tiền pháp định, với quyền đóng băng vốn có. Các hợp đồng thông minh vẫn như cũ, không có nâng cấp nào về hiệu suất hay bảo mật. Điểm khác biệt duy nhất nằm ở lớp quản lý dự trữ: Circle giờ đây chịu sự giám sát trực tiếp của OCC và Fed, đồng nghĩa với việc chi phí vận hành tăng lên – vì phải duy trì vốn đệm cao hơn và báo cáo tài chính minh bạch hơn. Nếu nhìn vào chuỗi dữ liệu, tôi thấy một nghịch lý: khi độ tin cậy tăng, thì chi phí cũng tăng, và điều đó có thể ăn mòn lợi nhuận từ lãi dự trữ vốn đã bị đe dọa bởi lộ trình cắt giảm lãi suất của Fed.
Từ góc nhìn thị trường, báo cáo của Mizuho là một hồi chuông cảnh tỉnh. Họ chỉ ra rằng việc USDC mất thị phần không chỉ đến từ áp lực của OUSD, mà còn từ sự "hàng hóa hóa" của ngành stablecoin. Khi người dùng có thể chọn giữa USDC, OUSD, hay thậm chí các phiên bản ký quỹ của các sàn giao dịch, lợi thế "tuân thủ" không còn là rào cản đủ lớn. Tôi nhớ lại năm 2020, khi DeFi Summer bùng nổ, tôi đã xây dựng một khung đánh giá 7 tiêu chí để tránh rug pull. Một trong số đó là "mức độ phụ thuộc vào đối tác". Với Circle, các đối tác chiến lược của họ như Coinbase đang trở thành đối thủ. Đây là một tín hiệu rủi ro hệ thống mà nhiều người bỏ qua.
Góc nhìn trái chiều mà tôi muốn nhấn mạnh là: giấy phép ngân hàng tín thác không phải là vũ khí tăng trưởng, mà là một công cụ phòng thủ. Nó giúp Circle tránh khỏi những cú sốc như sự sụp đổ của Silvergate và SVB, nhưng không tạo ra nhu cầu mới. Để giành lại thị phần, Circle cần chứng minh rằng họ có thể tích hợp vào các kênh thanh toán truyền thống mà OUSD đang chiếm ưu thế – như cổng thanh toán Mastercard. Nếu không, sự sụt giảm vốn hóa sẽ tạo ra một vòng xoáy tiêu cực: dự trữ ít hơn → thu nhập lãi thấp hơn → ít nguồn lực cho R&D → cạnh tranh yếu hơn.
Định vị chu kỳ: chúng ta đang ở giai đoạn đi ngang/tích lũy của thị trường stablecoin. Các tín hiệu kỹ thuật cho thấy USDC đang xếp hàng chờ hướng đi. Liệu giấy phép này có đủ để kích hoạt một đợt tăng trưởng mới? Câu trả lời, dựa trên phân tích của Mizuho và kinh nghiệm của tôi, là không – ít nhất là trong chu kỳ hiện tại. Nhà đầu tư nên theo dõi chặt chẽ dòng dữ liệu hàng tuần về lượng phát hành USDC và sự thâm nhập của OUSD trên các sàn giao dịch lớn.