Bạn có tin một nhà đầu tư có thể kiếm hơn 5 triệu USD chỉ trong 20 ngày từ một cổ phiếu vừa niêm yết đầy biến động? Không phải bằng cách mua đáy bán đỉnh, mà bằng cách kết hợp bán quyền chọn put và mua cổ phiếu cơ sở. Đó chính là câu chuyện của Duang Yongping, một nhà đầu tư tổ chức (hoặc cá nhân lớn) vừa thực hiện hai giao dịch đáng chú ý trên SpaceX (SPCX) – cổ phiếu của công ty tên lửa tư nhân nổi tiếng. Theo dữ liệu công khai từ nền tảng Xueqiu, vào ngày 24 tháng 7, ông đã bán 1.000 hợp đồng quyền chọn put SPCX với giá thực hiện 115 USD, đáo hạn ngày 18 tháng 12 năm 2026, với giá giao dịch khoảng 23.26 USD, tương ứng premium (phí quyền chọn) khoảng 2.326 triệu USD. Chưa dừng lại, vào ngày 5 tháng 8, ông mua thêm 100.000 cổ phiếu SPCX với giá khoảng 108.68 USD. Với giá đóng cửa mới nhất của SPCX là 140 USD, vị thế cổ phiếu này đã mang lại lợi nhuận chưa thực hiện ước tính khoảng 3.132 triệu USD. Tổng cộng, lợi nhuận giấy từ hai giao dịch trong 20 ngày là 5.458 triệu USD. Nhưng hãy cẩn thận – premium từ bán quyền chọn đã được ghi nhận, nhưng quyền chọn chưa đáo hạn. Nếu SPCX giảm xuống dưới 115 USD và bị thực hiện, ông vẫn có nghĩa vụ nhận cổ phiếu tại giá thực hiện. Đây là một canh bạc xác suất cao, nhưng không phải không có rủi ro.
Để hiểu rõ hơn, chúng ta cần bối cảnh. SPCX là cổ phiếu của SpaceX, được niêm yết thông qua một phương tiện đặc biệt (không phải IPO truyền thống) vào tháng 6 năm 2024. Cổ phiếu này đã chứng kiến biến động cực mạnh: sau khi niêm yết, nó nhanh chóng tăng vọt lên trên 200 USD, sau đó lao dốc xuống vùng 105 USD. Đến tháng 8, khi tác động của đợt mở khóa cổ phiếu hạn chế đầu tiên yếu hơn kỳ vọng và khẩu vị rủi ro thị trường cải thiện, giá đã phục hồi lên vùng 140 USD. Duang Yongping đã tận dụng đợt sụt giảm tháng 7 để bán quyền chọn put – một chiến lược “bán bảo hiểm” cho thị trường, thu phí trước. Sau đó, khi giá chạm đáy vào đầu tháng 8, ông mua trực tiếp cổ phiếu. Đây là sự chuyển đổi từ bán quyền chọn sang mua cổ phiếu, tạo ra một vị thế kết hợp: nếu giá tăng, ông lời từ cổ phiếu; nếu giá giảm, ông đã có premium từ put để bù đắp một phần, nhưng vẫn phải nhận cổ phiếu ở giá 115 USD nếu put bị thực hiện.
Phân tích dữ liệu on-chain? Không, đây là thị trường chứng khoán truyền thống, nhưng tôi, với tư cách là một Data Detective, có thể áp dụng phương pháp tương tự: nhìn vào các giao dịch lớn, thời điểm, và khối lượng để suy luận chiến lược. Dữ liệu từ Xueqiu cho thấy một chuỗi hành động có chủ đích. Đầu tiên, bán put với giá thực hiện 115 USD, premium 23.26 USD, đáo hạn xa (2.5 năm). Điều này có nghĩa là ông nhận được 2.326 triệu USD ngay lập tức, nhưng chấp nhận rủi ro phải mua cổ phiếu ở 115 USD nếu giá giảm dưới mức đó trước tháng 12/2026. Với premium 23.26 USD, điểm hòa vốn thực tế của quyền chọn put là 115 – 23.26 = 91.74 USD. Nếu giá SPCX trên 91.74 USD khi đáo hạn, ông lời toàn bộ premium. Nhưng nếu giá dưới 91.74 USD, ông bắt đầu lỗ. Tuy nhiên, vào ngày 5 tháng 8, ông mua 100.000 cổ phiếu ở 108.68 USD. Điều này thay đổi cục diện: bây giờ ông có vị thế long cổ phiếu và short put. Nếu giá giảm, lỗ từ cổ phiếu sẽ được bù đắp một phần bởi premium đã thu, nhưng nếu giá giảm sâu, cả hai vị thế đều lỗ. Nếu giá tăng, cổ phiếu lời, put sẽ hết giá trị (vì không bị thực hiện), và ông giữ premium. Đây là một chiến lược “bullish” nhưng có bảo vệ.
Nhưng đây là góc nhìn phản trực giác: giao dịch này không đơn giản là “mua đáy”. Duang Yongping đã bán put trước khi mua cổ phiếu – điều này cho thấy ông đã dự đoán giá sẽ ổn định hoặc tăng, và muốn thu phí trước. Sau đó, khi giá giảm mạnh xuống 108 USD, ông quyết định mua cổ phiếu thay vì chỉ giữ put. Điều này có thể là do ông tin rằng đáy đã được tạo, hoặc muốn tận dụng sự phục hồi. Tuy nhiên, nếu nhìn từ góc độ rủi ro, vị thế short put với đáo hạn xa cực kỳ nguy hiểm nếu thị trường đảo chiều. SpaceX là một công ty có biến động cao, và việc bán put xa như vậy là một canh bạc lớn. Nếu giá giảm xuống 50 USD, ông sẽ phải mua 100.000 cổ phiếu ở 115 USD (từ put bị thực hiện) cộng với 100.000 cổ phiếu đã mua ở 108 USD, tổng cộng 200.000 cổ phiếu với giá trung bình ~111.5 USD, trong khi thị giá chỉ 50 USD – lỗ khủng khiếp. Premium 2.3 triệu USD chỉ là giọt nước.
Vậy tín hiệu thực sự là gì? Dựa trên kinh nghiệm phân tích dữ liệu giao dịch của tôi, đây là một chiến lược “high probability” chỉ khi nhà đầu tư có thông tin nội bộ hoặc niềm tin cực kỳ mạnh vào sự phục hồi ngắn hạn. Việc mua cổ phiếu ngay sau khi bán put cho thấy ông muốn “double down” vào kịch bản tăng giá. Nhưng hãy nhìn vào dữ liệu khối lượng: 100.000 cổ phiếu là một lệnh lớn, có thể ảnh hưởng đến giá. Và premium từ put đã giúp ông giảm giá vốn cổ phiếu xuống còn 108.68 – 23.26/100? Không, premium là từ put, không liên quan trực tiếp đến giá vốn cổ phiếu. Nhưng về mặt tài chính, nếu put hết giá trị, ông đã kiếm thêm 2.3 triệu USD, giúp bù đắp rủi ro.
Từ góc nhìn phản trực giác, giao dịch này cho thấy một nghịch lý: lợi nhuận giấy lớn nhất đến từ sự kết hợp của hai vị thế, nhưng rủi ro thực tế lại tiềm ẩn trong quyền chọn chưa đáo hạn. Nhiều nhà đầu tư chỉ nhìn vào lợi nhuận 5.4 triệu USD mà quên rằng nếu giá giảm trở lại, ông có thể mất nhiều hơn. Thực tế, SPCX đã từng giảm từ 200 xuống 105, chỉ trong vài tuần. Biến động như vậy có thể lặp lại. Và với đáo hạn đến cuối 2026, còn rất nhiều thời gian để mọi chuyện xảy ra.
Takeaway cho tuần tới: Hãy theo dõi giá SPCX và khối lượng quyền chọn. Nếu giá tiếp tục tăng trên 140, put sẽ mất giá trị nhanh, và Duang Yongping có thể đóng vị thế put với lợi nhuận (mua lại put rẻ hơn). Nếu giá giảm, đặc biệt dưới 115, các put sẽ bắt đầu được thực hiện, và ông sẽ phải đối mặt với áp lực mua cổ phiếu. Đây là một ván bài lớn, và dữ liệu on-chain (ở đây là dữ liệu giao dịch) sẽ cho chúng ta câu trả lời. Liệu Duang Yongping có phải là thiên tài hay chỉ là một con bạc may mắn? Thời gian sẽ trả lời.
