Khi 60% Bitcoin Vào Trạng Thái Lợi Nhuận: Dấu Hiệu Phục Hồi Hay Bẫy Tăng Giá?
Lý Xuân
Khi những dòng tweet về "Bitcoin đã quay lại" tràn ngập timeline vào đầu tháng 6, tôi nhận ra một điều quen thuộc: tỷ lệ nguồn cung Bitcoin có lợi nhuận chạm mốc 60%. Con số này, nếu nhìn vào lịch sử, từng là tín hiệu khởi đầu cho những đợt tăng trưởng bùng nổ. Thế nhưng, trong 28 năm quan sát thị trường, tôi đã học được rằng những con số dễ đọc nhất thường chính là cái bẫy ngọt ngào nhất. Tháng 11/2018, khi chỉ số đó cũng nhích lên từ vùng 40%, cả cộng đồng đã hô vang "đáy". Vài tuần sau, Bitcoin lao xuống vực sâu hơn. Lịch sử không lặp lại, nhưng nó thường vần điệu.
Hãy cùng tôi nhìn vào bối cảnh. "Tỷ lệ nguồn cung có lợi nhuận" là một chỉ báo cơ bản nhưng mạnh mẽ: nó đo lường phần trăm tổng số Bitcoin đang được nắm giữ với giá thấp hơn giá hiện tại. Khi chỉ số này tăng từ vùng 40% (thời điểm thị trường sợ hãi nhất) lên 60%, nó cho thấy một làn sóng mua vào đã diễn ra. Điều này thường được đọc là tín hiệu phục hồi: người nắm giữ không bán ở mức lỗ nữa, niềm tin trở lại. Nhưng có một chi tiết — mà hầu hết các bản tin nhanh bỏ qua — đó là ở mức 60%, thị trường bước vào vùng "nước đôi". Đây không phải vùng an toàn tuyệt đối, mà là vùng mà những người mua gần đây bắt đầu có lãi và có thể chốt lời, tạo áp lực bán mới.
Tựa vào dữ liệu on-chain mà tôi đã theo dõi suốt 5 năm qua, phân tích kỹ thuật cho thấy một câu chuyện thú vị: Lần này, sự gia tăng của chỉ số không đi kèm với sự bùng nổ về khối lượng giao dịch hay số lượng địa chỉ hoạt động. Nó chỉ là sự phục hồi từ mức thấp kỷ lục của năm 2022-2023, một "dead cat bounce" với hình hài của một con mèo béo. Khi tôi đào sâu vào các UTXO, tôi phát hiện ra rằng phần lớn lợi nhuận tập trung trong tay các địa chỉ có tuổi đời trên 1 năm — những "cá voi" đã mua từ mức 16.000-20.000 USD. Họ đang ngồi trên một núi lợi nhuận khổng lồ và chỉ cần một cơn gió nhẹ cũng đủ để họ hiện thực hóa. Trong khi đó, những người mua mới trong 3 tháng qua hầu như không có lãi, họ đang mua ở đỉnh của sóng hồi này.
Điều phản trực giác ở đây là: chính xác khi mọi người nghĩ rằng "phục hồi đã đến" thì rủi ro lại cao nhất. Kinh nghiệm từ ICO năm 2017 dạy tôi rằng khi một câu chuyện được đồng thuận quá nhanh, nó thường là tín hiệu để bán. Hãy nhìn vào vụ sập tháng 3/2020: trước đó vài tuần, mọi chỉ báo đều xanh, tỷ lệ lợi nhuận cũng trên 60%, nhưng Covid đã quét sạch tất cả. Tôi không nói rằng một thảm họa tương tự sẽ xảy ra. Nhưng tôi nhận thấy một điểm mù: thị trường đang phớt lờ sự suy yếu của dòng tiền chảy vào các quỹ ETF và sự sụt giảm của nhu cầu vay thế chấp stablecoin. Những tín hiệu này không xuất hiện trong chỉ báo "lợi nhuận" — chúng chỉ lộ diện khi bạn nhìn vào bức tranh toàn cảnh.
Vậy câu chuyện tiếp theo là gì? Đối với tôi, khi 60% nguồn cung có lợi nhuận, đừng vội ăn mừng. Hãy tự hỏi: Ai đang có lợi nhuận? Họ có bán không? Và liệu câu chuyện "phục hồi" có thực sự đủ mạnh để kéo dòng tiền mới vào? Nếu câu trả lời là "không chắc chắn", thì tốt hơn hết, hãy ngồi ngoài và quan sát. Bởi vì trong thị trường đi ngang này, sự kiên nhẫn là vũ khí lợi hại nhất.